|
|
|
|
| Sadržaj | |||
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
REAGOVANJA
OVOGODIŠNJI JUBILEJI NAŠEG VAZDUHOPLOVSTA
85 GODINA NAŠEG VAZDUHOPLOVSTA
Ratne sekire 21. veka: TOMAHAWK
Ruski odgovor na izazov zapada: MiG-29SMT 
Nebeski ratnik: VALKIRA
ANTEJ-2500
AVIONSKI VIŠECEVNI TOPOVI
TRI SEDMICE
HIGH-TECH U PUTNIČKIM AVIONIMA
Fabrika aeroplana i hidroplana: IKARUS A.D.
IMA LI PILOTA U KABINI?
Pogled u nevidljivo: VIZUELIZACIJA STRUJANJA (2)
VAZDUŠNO-REAKTIVNI POGON
MIKROTALASNO ZRAČENJE (2)
JEDRITI PADOBRANOM
75 godina međunarodnog vazdušnog saobraćaja
16. PRVENSTVO JUGOSLAVIJE U PRECIZNOM LETENJU
RC MODEL ZA POČETNIKE
ULTRALAKI AVIONI
PITANJE-ODGOVOR
LET (Flight) - Časopis za istoriju vazduhoplovstva
Klub otvorenog neba
Feljton: HEROJI APRILSKOG RATA (3)
NOVOSTI - ZANIMLJIVOSTI
GLUVARENJE PO VEBU |
|
|
|
|
| Izvodi | |||
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
 |
|
Piše: Tufegdžić Vladimir, dipl. ing. |
|||
|
|||||
U prvo vreme je "Pustinjska oluja" smatrana regionalnim sukobom jer su
koalicione snage bile koncentrisane na Srednjem istoku, iako su dolazile
iz Evrope i iz Amerike. Danas je poznato, da je od samog početka ovaj
sukob imao globalni elemenat u vidu tajne operacije preduzete prvog dana
rata. Ova operacija, u kojoj je učestvovala specijalno obučena jedinica
Američkog ratnog vazduhoplovstva ("United States Air Force" - USAF)
"Tajne veverice" ("Secret Squirrels"), izvanredan je pokazatelj nove
strategije zaštite globalnih interesa Sjedinjenih Američkih Država (SAD)
u periodu posle hladnog rata.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Pišu: mr Milan Bajović mr Dušan Maoduš |
|||
|
|||||
Dvadesetogodišnja upotreba i korišćenje aviona MiG-29 je pokazala, da taj
avion, zahvaljujući, pre svega, izvrsnoj aerodinamici, nišanu na pilotskoj
kacigi i projektilima vazduh-vazduh R-73E još uvek nema premca u vođenju
bliske, manevarske borbe u vazduhu (videti Aeromagazin br. 3). Međutim, od
najsavremenijih borbenih aviona se danas zahteva, da uspešno vode borbu
i na srednjim daljinama, izvan vizuelnog dometa, a takođe i da imaju
sposobnost nošenja borbenih sredstava vazduh-zemlja visoke preciznosti... U nastojanju da se održi konkurentnost ruskih borbenih aviona i u prvoj dekadi narednog veka s avionima četvrte generacije, proizvedenim na Zapadu, ruski koncern "MAPO-MiG" je na izložbi "Farnboro '98" predstavio novu verziju lovačkog aviona MiG-29. Prikazan je višenamenski borbeni avion MiG-29SMT - jednosed. |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: Vojimir Molović, dipl.ing. |
|||
|
|||||
Krajem pedesetih i početkom šezdesetih godina ovog veka strategija razvoja
bombarderske avijacije je bilo postizanje velikih visina i brzina. U to
vreme su zapadni vojni analitičari smatrali, da protivnička strana
(zemlje Varšavskog ugovora na čelu sa SSSR-om) ne poseduju PVO sisteme
takvih karakteristika, koji su sposobni da unište letelicu koja leti
nadzvučnom brzinom na velikoj visini. Iz tih razloga je armija SAD krajem
1954. godine i početkom 1955. godine raspisala konkurs za projektovanje
novog strategijskog nadzvučnog bombardera pod šifrom WS-110A. Novi
bombarder je prema tom planu trebalo da uđe u naoružanje sredinom
šezdesetih godina i da zameni bombardere B-52 i B-58, koji su se već
nalazili u sastavu strategijske komande SAD.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: docent dr Slavko Pokorni, dipl.ing. |
|||
|
|||||
Kako će izgledati sistem PVO neke zemlje početkom 21. veka? Analitičari
očekuju, da će u narednoj deceniji verovatno doći do bitnih promena u
strukturi sistema protivvazdušne odbrane (PVO) zemalja u svetu. Umesto
velikog broja postojećih i više ne tako savršenih raketnih sistema PVO
sa radarski vođenim raketama, kao što su Volhov i Neva (NATO-oznaka
SA-2 Guideline i SA-3 Goa), verovatno će se PVO neke zemlje zasnivati
na manjem broju veoma savremenih radarski vođenih raketa velikog dometa
kao što su S-300P (NATO-oznaka SA-10 Grumble). Na taktičkom nivou će
najverovatnije još veću upotrebu imati IC-samovođene rakete za male visine,
koje su manje otporne na IC-protivdejstva, ali zato znatno ubojitije.
(Sve navedene oznake su oznake ruskih raketnih sistema PVO, a procenu je
izneo Steven J. Zaloga, poznati američki specijalista za raketne sisteme
i izvoz naoružanja, autor više knjiga i članaka iz oblasti tehnologije
PVO sistema.)
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: Slobodan Miljanović, dipl.ing. |
|||
|
|||||
Glavna tendencija u razvoju savremenih avionskih topova je povećanje brzine gađanja. Jedan od načina za njeno povećanje je usavršavanje forme ciklusa rada automatike topa kroz povećanje broja cevi. Danas je najveći deo američkih borbenih aviona naoružan višecevnim avionskim topovima kalibra 20 mm, 25 mm i 30 mm. Osim Amerikanaca, jedino su još Rusi radili na razvoju takvih topova kroz njihovo kopiranje i usavršavanje.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|||||
Devetog aprila 1995. godine na ceremoniji održanoj u Everetu, nekih šezdesetak kilometara udaljenom od Sijetla, "Boeing" je svetu prikazao svoje najnovije čedo - prototip aviona B-777. Avion je predstavljen uz veliku pompu, kakvu jedan ovako skup i sofisticiran proizvod i zaslužuje. Pored svoje tehničke savršenosti, ovaj avion predstavlja i prekretnicu u načinu na koji "Boeing" projektuje i proizvodi svoje avione. Naime, "Boeing" je uveo dve značajne novine u svoj rad. Prvo, kompletno projektovanje aviona je urađeno na računaru, da bi kasnije svi podaci bili preneseni sa računara na numeričke mašine u radionicama bez upotrebe papira, što izuzetno ubrzava i pojeftinjuje serijsku proizvodnju. Upotreba računara takođe omogućuje minimalan rad prilikom projektovanja izmenjenih verzija aviona. Druga novina nosi naziv "working together". Od same najave projekta "Boeing" je tesno sarađivao sa menadžmentom i pilotima kompanija koje su bile zainteresovane za avion, kao i s američkim i svetskim udruženjem pilota. Cilj ove saradnje je bio, da se od samog početka krene sa projektovanjem baš onakvog aviona kakav je avio-kompanijama i potreban, a da se tehničke inovacije upotrebe na takav načina da pomognu pilotima i da povećaju bezbednost.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: Slobodan Mitić, dipl.ing. |
|||
|
|||||
Iznenađujuća je činjenica, da su poslednjih dvadesetak godina najveći svetski proizvođači aviona, namenjenih civilnom tržištu, odlučili, da uvedu radikalnije novine u koncepciju tih aviona, pa čak i one novine za koje se smatralo da su isključivo privilegija borbenih aviona. U projektnim biroima, u fabričkim koncernima i u najvećim svetskim vazduhoplovnim kompanijama se uveliko radi na projektovanju, proizvodnji i eksploataciji savremenih civilnih aviona sa sistemom električnih komandi leta, kao i sa svom neophodnom pratećom opremom i uređajima, koji takvim avionima omogućuju let sa smanjenom rezervom statičke stabilnosti. Ovi projekti se kombinuju s uvođenjem nove generacije snažnijih i ekonomičnijih vazduhoplovnih motora sa smanjenim intenzitetom buke u odnosu na do sada korišćene vazduhoplovne motore.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: mr Zlatomir Grujić, pilot |
|||
|
|||||
Vazduhoplovna fabrika "Ikarus" je počela sa radom 11. oktobra kao javno trgovačko društvo. Osnivanje je usledilo 16. oktobra, a registracija kod suda 29. novembra 1923. godine. Osnivači fabrike su: Dimitrije Konjević - direktor, dr Miloje Kovačević, Dušan Kovačević, Đoko Radulović i ing. Josif Mikl. Pun naziv fabrike je bio: "Prva srpska industrija aeroplana, automobila i strojeva Kovačević i dr. - Novi Sad".
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: Irena Krstić, dipl.ing. |
|||
|
|||||
Kada su točkovi aviona Boeing B-777 dotakli pistu, pojavio se jedan od aviona budućnosti. Boeing B-777 je spojio sve dotadašnje revolucionarne promene dizajna, od kojih je najvažnije uključivanje u rad sofisticiranih kompjutera u letački kontrolni sistem. Usled toga se zauvek promenio način, na koji će piloti leteti na sledećim generacijama Boeingovih aviona. Novi FBW sistem (fly-by-wire - električne komande leta) daje pilotima mnogo više povratnih informacija o avionu u odnosu na ranije elektromehaničke sisteme, tačnu putanju leta i obezbeđuje sigurnost aviona i putnika.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: prof. dr Zlatko Petrović, dipl.ing. |
|||
|
|||||
Jedan od najčešćih vidova pogona današnjih letelica je vazdušno-reaktivni pogon. Pogon i letelice se konstruišu tako, da su za propisane uslove najekonomičnije. Klipni i vazdušno-reaktivni motori pripadaju kategoriji motora s unutrašnjim sagorevanjem. Energija koju oni oslobađaju se dobija iz sagorevanja goriva. Za sagorevanje u ovakvim motorima neophodno je obezbediti oksidator (kiseonik). Kiseonik se uzima iz okoline - iz vazduha. Sagoreli gasovi se izbacuju napolje, kako bi oslobodili prostor za novo sagorevanje. U principu postoje četiri faze (ciklusa) u radu motora s unutrašnjim sagorevanjem...
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: Dejan Vračarević |
|||
|
|||||
Paraglajding je vazduhoplovni sport u ekspanziji. Iako je ideja o tome stara koliko i čovekov san o letenju, smatra se, da je paraglajding počeo na osnovu metode koju je NASA razvijala za spuštanje kosmičkih modula šezdesetih i sedamdesetih godina. Projekti o tome, koji su niz godina ležali u arhivi, dospeli su, po nekim izvorima u ruke francuskih, a po drugim švajcarskih planinara, koji su se poslužili tim metodom za spuštanje sa planinskih vrhova. Prvi paraglajderi su imali solidne letne karakteristike, bili su relativno sigurni i malog gabrita u odnosu na druge letelice. Kod današnjih paraglajdera je povećana bezbednost i obučeni piloti sa njima mogu postići dobre rezultate.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: prof. Biserka Isaković |
|||
|
|||||
Ove godine se navršila jubilarna 75. godišnjica prvih međunarodnih letova javnog vazdušnog saobraćaja u Jugoslaviji. Letove je obavila francusko-rumunska kompanija Franko-Rumen (FRANCO-ROUMAINE) na liniji od Pariza preko Beograda do Istanbula. Tako je Beograd, a time i naša zemlja, prvi put uključen u sistem evropskog vazdušnog saobraćaja. Dogodilo se to na samom početku ere vazdušnog saobraćaja, samo četiri godine nakon otvaranja prve redovne linije vazdušnog saobraćaja u Evropi.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: Miroslav Isaković, pilot |
|||
|
|||||
Na osnovu pravilnika FAI, 16. Prvenstvo Jugoslavije u preciznom letenju 1998. godine je održano u okviru "I Memorijala Dr. Vladimira Aleksića" u Pančevu, "XVI Memorijala Ivan Sarić" u Subotici i "XXX Memorijala Kraljevački oktobar" u Kraljevu. Na navedenim memorijalnim takmičenjima motornih pilota VSJ su učestvovala ukupno 32 pilota iz 17 aeroklubova, a takmičarski letovi su obavljeni našim avionima Utva-75, bezbedno i kvalitetno sa dobrim sportskim rezultatima.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: prof. Aleksandar Kusovac, dipl.ing. |
|||
|
|||||
Ovaj model je namenjen onima, koji tek nameravaju da se bave RC modelarstvom. Model se odlikuje izuzetnim karakteristikama, lak je za upravljanje i dozvoljava početničke greške pri upravljanju. Po karakteristikama je između jedrilice i motornog modela. Po prestanku rada motora uz pomoć "termike" dugo može ostati u vazduhu, toliko dugo da "ćete morati sleteti" zbog istrošenosti baterija RC uređaja.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: Stojan Korda, pilot |
|||
|
|||||
Ultralaki avioni su relativno nov proizvod avijacije, ali im je osnova stara i počinje s Otom Lilijentalom (Otto Lilienthal), zatim braćom Rajt (Wright), koji su letom svog prvog aviona ostvarili staru čovekovu želju i san, da poleti kao ptica. Od tog vremena je avijacija napredovala neviđenim tempom, ali je taj razvoj sve više čoveka - entuzijastu i ljubitelja letenja odvajao od njegova sna da poleti sam na svojem avionu i da uživa u letenju, bez ulaganja većih finansijskih sredstava.
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Piše: prof. Radmila Tonković |
|||
|
|||||
Povodom 75. godišnjice osnivanja Aerokluba "Novi Sad" - kluba otvorenog neba u Srpskom narodnom pozorištu u Novom Sadu je 11. novembra 1998.godine otvorena izložba "Novi Sad, kolevka Jugoslovenskog vazduhoplovstva i 75 godina aerokluba u Novom Sadu" i održana svečana akademija "75 godina na nebu nad Novim Sadom". O izložbi je sažeto i impresivno govorila prof.Biserka Isaković - kustos Muzeja Jugoslovenskog vazduhoplovstva,.a izložbu je otvorio najstariji vazduhoplovac Novog Sada i član Aerokluba "Novi Sad" 90-godišnji gospodin Borivoje Gagić - poznati jedriličar između dva rata.
|
|||||
|
|
|
 |
|
|
|
|
 |
|||
 RedakcijaAEROmagazin-a Palmira Toljatija 5/I 11075 Novi Beograd Tel./Fax: +381 (11) 600-720; 670-927 |
sadržaj --- mig-29 smt --- ikarus |
 |
|
Copyright ©1999: BB-Soft, Beograd Design StudioS |
|||